Showing posts with label տեղեկատուական պատերազմ. Show all posts
Showing posts with label տեղեկատուական պատերազմ. Show all posts

Sep 28, 2009

ԿԸ ՀԱՍՆԻ՛ՆՔ ԱՐԴԻՒՆՔԻ

Քովի սիւնակներով կը հրատարակենք «Նահար» թերթի նշանաւոր յօդուածագիրներէն իբրեւ տնտեսագէտ հանրածանօթ անուն Մըրուան Իսքանտարի նամակէն հատուածներ, ուղղուած «Ազդակ»ի խմբագրութեան։ Նամակին բովանդակութիւնը բարացուցական է եւ չի կարօտիր յաւելեալ մեկնաբանութեան։

Այստեղ նախ յիշեցման կարգով նշենք Մըրուան Իսքանտարի 13 սեպտեմբերի յօդուածին յառաջացուցած հակազդեցութեան ալիքին հանգրուանները։ «Ազդակ»ի խմբագրութիւնը կը փութար յօդուածին խնդրայարոյց բաժինը յաջորդ օրը լուսարձակի տակ առնել եւ ընդգծել բողոք արձանագրելու անհրաժեշտութիւնը։ «Ազդակ»ի խմբագրականին արաբերէն թարգմանութիւնը կը տեղադրուէր անմիջապէս «Ազդակ»ի արաբերէն կայքէջին վրայ եւ կը յղուէր «Նահար»ի խմբագրութիւն։ Կը հետեւէին Միջին Արեւելքի Հայ Դատի գրասենեակի, հայկական երեսփոխանական պլոքի, լիբանանահայ երեք օրաթերթերու եւ Լիբանանի մէջ Հայաստանի հանրապետութեան դեսպանութեան ընդվզումը փոխանցող գրութիւնները։Մինչ, «Ազդակ-ֆէյսպուք»ի երիտասարդներէ բաղկացած խումբն ու «Ազդակ-պլոկ»ի մասնակիցները այս առումով կը ցուցաբերէին արտակարգ գերաշխուժութիւն։Ժողովրդայնացնելու համար բողոքի շարժումը «Ազդակ» կը նախաձեռնէր բողոքի ելեկտրոնային արշաւի մը։ Բողոքի արշաւին կը միանային Միացեալ նահանգներու եւ Ուրուկուէյի մեր պաշտօնակիցները։ Բողոքի արաբատառ բնագիրին տակ այս ձեւով կը ստորագրէին հազարաւոր հայեր, որոնք կը մերժէին իսլամ ազրպէյճանցիներու ջարդարար նկատուիլ։

Մըրուան Իսքանտար կամայ-ակամայ պէտք չէ ներքաշուեր թուրքեւազրպէյճանական ապատեղակատուութեան։ Ապատեղակատուութեան դէմ մեր սանձազերծած հակազդեցութիւնը յօդուածագիրին եւ թերթին ճամբով նախզգուշացում մըն էր լիբանանեան լրատուադաշտին, որ մէկէ աւելի օրինակներ տուած էր արդէն նման ապալրատուական քաղաքականութիւններու թակարդը իյնալու։ Լիբանանեան զանգուածային լրատուամիջոցները պէտք է ցուցաբերեն գերզգօնութիւն թրքական պետական եւ ոչ պետական շրջանակներէ շրջանառութեան մէջ դրուած որեւէ լրատուութեան տեղ տալու եւ զայն մեկնաբանելու իրենց լրատուական աշխատանքներուն մէջ։ Լիբանանեան լրագրողական շրջանակներուն համար նման վերապահութիւն, վերստուգում եւ հաւաստիութեան ճշդում՝ թուրքեւազրպէյճձանական լրատուութիւններու լուսաբանման աշխատանքներուն մէջ պէտք է վերածուի օրինաչափ գործի կշռոյթի։

Իմանալով, որ «Նահար»ի աշխատակիցը կը նախապատրաստուի գրութեամբ մը հանդէս գալու մեր մամուլի էջերուն, «Ազդակ» դադրեցուց բողոքի ելեկտրոնային արշաւը։ Անրդադարձումը արդէն կը հաստատէր, որ բողոքի շարժումը յանգած էր արդիւնքի։ Թիրախը այս բոլոր աշխատանքներուն թուրքեւազրպէյճանական ապատեղակատուութեան բաժանմունքն է։ Եղածը զգուշացումի կոչ է լիբանանցի լրագրողներուն, քաղաքական մեկնաբաններուն, թերթի պատասխանատուներուն՝ չներքաշուելու միջպետական համակարգուած այս քարոզչաքաղաքականութեան։

Երեւոյթներն ու նախադրեալները այս դաշտին մէջ արձանագրուող՝ մտածել կու տան, որ հայկական տեղեկատուական կողմը պէտք է հետզհետէ ձեւաւորէ հակա-ապատեղեկատուական բաժանմունք, վայրկեանը վայրկեանին հետեւելու համար թուրքեւազրպէյճանական յերիւրանքային լրատուարշաւին։ Լիբանանեան թէ առ հասարակ միջազգային մամուլին մէջ հակահայաստանեան կամ առ հասարակ հակահայ որեւէ լրատուակեղծիք պէտք է արժանանայ համապատասխան արձագանգի։ Որեւէ բացթողում հայկական կողմէ առաւելներ պիտի շնորհէ թուրքեւազրպէյճանական միացեալ կողմին ճշդած կաննոներով կառավարուող խաղին։

Անգամ մը եւս կը վերաշեշտուի հայաստանեան եւ սփիւռքահայ լրատուամիջոցներու համակարգաւորուած աշխատելաոճի որդեգրման անյետաձգելիութիւնը։ Այլապէս, հայկական կողմը եւս ունի աշխարհատարած լրատուադաշտ, համապատասխան մարդուժ, եւ նման հակահայ քաղաքականութեան հերթական դրսեւորումին հակազդելու պատրաստուածութիւն։Այդ փաստեցին Լիբանանահայ թերթերը, գրասենեակները, հաստատութիւնները, քաղաքական գործիչները եւ բողոքագիրին տակ ստորագրող իւրաքանչիւր պահանջատէր հայը։
Կը հասնինք արդիւնքի.մանաւանդ երբ միասին աշխատինք։

Sep 14, 2009

ԱՊԱՏԵՂԵԿԱՏՈՒՈՒԹԵԱՆ ԱԼԻՔԸ ԿԸ ՀԱՐՈՒԱԾԷ ԼԻԲԱՆԱՆԵԱՆ ԼՐԱՏՈՒԱԴԱՇՏԸ

Լիբանանեան մամուլի կարգ մը ներկայացուցիչներ եւս ներքաշուած են թուրքեւազրպէյճանական ապատեղեկատուութեան ծուղակին։ Զարմանալի չէ, որովհետեւ համաշխարհային մամուլի հռչակ նուաճած լրատուամիջոցներ, երբ կամայ-ակամայ ազրպէյճանական յերիւրանքներուն տեղ կու տան, ապալրատուութիւնները համացանցային շրջանառութեամբ կը հասնին ամէն տեղ ամէն տեսակ տեղեկատուամիջոցի։
Առաջին ցնցիչ ապատեղակատուութիւնը կը վերաբերէր ազատագրուած տարածքներէն հայկական զօրքերու հեռանալուն։ Թուրքիայէն եւ Ազրպէյճանէն մեկնարկած լուրը կը հաստատէր, որ հայկական կողմը համաձայնութիւն տուած է արդէն ազատագրուած եօթը տարածքներէն հայկական ուժերը հեռացնելու պահանջին։ Չհանդիպեցանք հակառակը պնդող, սուտը հերքող տեղեկութեան։ Պարզ է, որ առաջին վայրկեանէն իսկ յայտնի էր լրատուուութեան կեղծ ըլլալը, այսուհանդերձ հակափաստարկի յապաղումը նպաստեց լուրի տարածման։ Մանաւանդ՝ որ լուրը անմիջականօրէն կը յաջորդէր 31 օգոստոսին նախաստորագրուած հայ-թրքական արձանագրութիւններու հրապարակումներուն։Երկրորդը. միւենոյն տարողութիւնը ստացած եւ գրեթէ միեւնոյն տարածումը ապահոված այլ ապատեղակատուութիւն մը կու գար բազմելու լիբանանեան լրատուադաշտին մէջ։ Ազրպէյճանական համապատասխան ծառայութիւնները հայ-վրացական սահմանին միջ-վրացական հրացանաձգութիւններու զոհ գացած հինգ վրացի զինուորներու դիակներու լուսանկարներուն ընկերակցուցած էին լրատուութիւն մը, ըստ որուն Աղտամի ուղղութեամբ հայկական զօրքերը յարձակում գործած էին դէպի ազրպէյճանական տարածք եւ ստացած էին հակահարուած։ Հայկական այս «յայրձակում»ը խլած էր 5 զինուորներու կեանքը։
Միջազգայինէն շրջանային եւ շրջանայինէն տեղական (լիբանանեան) մամուլի ներկայացուցիչ չէր մնացած, որ չարձագանգէ լուրին։ Մէկ օր ետք հրապարակուած Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարութեան հաղորդագրութիւնը բաւարար չէր հերքելու ապատեղակատուական գործողութիւնը։Եթէ առաջինի պարագային կը յառաջացուէր այն խաբկանքը, որ Հայաստան-Թուրքիա արձանագրութիւնները չստորագրուած արդէն իսկ կայ տեղաշարժ, միաժամանակ ընդգծելով հայկական կողմին պարտուողականութիւնը, ապա երկրորդի պարագային կը փորձուէր ցուցադրուիլ ազրպէյճանական բանակին գերմարտունակութիւնը եւ հայկական կողմին յարձակողապաշտութիւնը։Երկուքի պարագային ալ սակայն ընտրուած ժամանակն ու ապատեղակատուութիւններու յաջորդականութեան տրամաբանութիւնը հետաքրքրական է։ Այսպիսով,Հայաստան-Թուրքիա նախաստորագրուած արձանագրութիւններուն, ուր իբրեւ թէ կը բացակայի Ղարաբաղի հիմնահարցը, ցոյց կը տրուի որ թրքական եւ ազրպէյճանական քաղաքականութիւններուն համար որեւէ նման բացառում չկայ։ Ղարաբաղը փոխկապակցուած է այս գործընթացներուն եւ հայ-թուրք յարաբերութիւններու որեւէ յառաջընթաց չ՛երեւար առանց ղարաբաղեան հարցի կարգաւորման ուղղութեամբ առնուած լուրջ քայլի։ Թուրքերը կը տարածեն լուր, որ հայկական զօրքերը պիտի քաշուին ազատագրուած տարածքներէն։ Ազրպէյճանցիներն ալ ռազմական գերակայութեան ապատեղակատուական փաստարկներ կը փորձեն արձանագրել։Մինչ այմ ապատեղեկատուական այս հարուածներուն համապատասխան հարուած չէ տուած հայկական կողմը։ Վիրթուալ ձեւով իբրեւ թէ կը յարձակին հայկական զօրքերը, վիրթուալ ձեւով կը հեռանան ազատագրուած տարածքներէն։ Թէկուզ վիրթուալ՝ պէտք է յայտարարուի որ Թուրքիան եւ Ազրպէյճանը նուազագոյն ըսելաձեւով իրականութեան չհմապատասխանող լուրեր կը տարածեն։
Բայց այսքանը ամբողջական չէ տակաւին։ Կիրակի օրուան լիբանանեան «Նահար»ը առաջին էջին վրայ կը փայլեցնէր Մըրուան Իսքանտարի մէկ «գլուխ-գործոց»ը։ Խօսելով քիչ մը ամէն ինչի մասին յօդուածագիրը սեւով ճերմակի վրայ կը գրէր, որ 1992ին հայերը Ղարաբաղի մէջ իրականցուցած են իրական ջարդ մը իսլամ ազրպէյճանցիներուն դէմ։
Մըրուան Իսքանտարի կովկասագիտութեան մակարդակը լուրջ հարցականի տակ առնելէ առաջ պէտք է մտածել, որ ի՞նչ զարգացումներու հետեւանք է այն, որ «Նահար»ի պէս առաջատար մը թոյլ կու տայ իր առաջին էջին վրայ նման հաստատում հրապարակելը։ Այս մէկը միայն Մըրուան Իսքանտարին հարցը չէ։ Ղարաբաղի հարցին կրօնական գունաւորում տալը, հայ-իսլամ հակադրութիւններ հրահրելու փորձ կատարելը եւ հայերը Ղարաբաղի մէջ ջարդարար յայտարարելը Մարուանին հարցէն աւելի «Նահար»ին հարցն է։
Իսկ եթէ իբրեւ հայկական կողմի թէ ՛ պետական եւ թէ՛ հասարակական շրջանակներու կողմէ տիրող լռութիւնն ու անտարբերութիւնը պիտի շարունակուի ամէն բանէ առաջ նաեւ՝ մե՛ր հարցը։

Sep 11, 2009

www.aztagarabic.comը կը գործէ արդէն

www.aztagarabic.comը կը գործէ արդէն իբրեւ առանձին կայքէջ։

Ան կոչուած է հասանելիդառնալու արաբական ակադեմական եւ լրատուական շրջանակներուն։ Շուտով կընախաձեռնուի ելեկտրոնային արշաւի՝ կայքէջի հասցէն ուղարկելու համարառաջադրուած կեդրոններուն, հաստատութիւններուն եւ անձնաւորութիւններուն։

Կայքէջի խմբագիրն է դոկտ. Նորա Արիսեան իսկ համակարգչային ծրագրաւորման եւձեւաւորման պատասխանատուն՝ ընկ. Ժիրայր Պէօճէքեան։

Բովանդակութեան վերաբերեալ ձեր առաջարկներն ու գրութիւնները կրնաք ղրկել դոկտ.Նորա Արիսեանին editor@aztagarabic.com
Իսկ կայքէջի վերաբերեալ որեւէ նկատողութիւն կամ առաջարկ՝ ընկ. Ժիրայր Պէօճէքեանին web@aztagarabic.com

Կայքէջը կը բոլորէ փորձառական շրջան մը.հետեւաբար հիմնովին նկատի կ՛առնուինկառուցողականութեամբ յատկանշուող որեւէ առաջարկ։

Կայքէջի ընդհանուր հասցէն էinfo@aztagarabic.com

Aug 26, 2009

ԱԶՐՊԷՅՃԱՆԱԿԱՆ ԳՐՈՀ՝ WIKIPEDIA-Ի ԴԷՄ

ԱԿՆԱՐԿ
Համացանցային տարածքներու վրայ ուշագրաւօրէն գերաշխուժ իրավիճակ կը ցուցաբերէ «Ճշմարտութեան պատմութիւնը-հայկական պնդումները» վերնագիրը կրող կայքէջը։ Նկատառելի արագակշռութեամբ մը այս կայքէջին վրայ կը տեղադրուին զուտ հայկական հարցերու վերաբերող ապատեղեկատուութեան մը անվերջանալի շղթայի օղակները։ Անոնք, որոնք հայկական նիւթերու վերաբերեալ «Կուկըլ-ալըրթ»ի լրատուութիւնները կը ստանան իրենց ելեկտրոնային նամակատուփերուն մէջ, յստակօրէն կը պատկերացնեն, թէ ի՛նչ կշռոյթի եւ ի՛նչ տարողութեան մասին է խօսքը։ Ասիկա թուրքերու մղած տեղեկատուական պատերազմին նորագոյն միջոցներէն կը թուի ըլլալ, որ աննկատ պէտք չէ անցնի հայկական տեղեկատուադաշտի համապատասխան բաժանմունքներու պատասխանատուներէն։ Բառին ամբողջական իմաստով ապատեղեկատուական գրոհ է, որ տեղի կ’ունենայ, որ թէեւ չյայտարարուած, այսուհանդերձ բոլոր նախադրեալները կը պարփակէ համոզելու, որ գրոհը կը կրէ թրքական պետութեան հովանաւորութիւնը, նեցուկը, եթէ ոչ՝ կը մատնէ անոր նախաձեռնութիւնը։

Թրքական տեղեկատուական գրոհին առընթեր, երէկ երեկոյեան, ազրպէյճանական «Թուտէյ ազ»ը ելեկտրոնային շրջանառութեան մէջ դրաւ քարոզչաքաղաքական անհանգստութիւն մը։ Խօսքը կը վերաբերի ազրպէյճանական «Թուտէյ ազ» յայտնի կայքէջին, որուն հրապարակած յօդուածը զօրակոչի կը հրաւիրէ ազրպէյճանցի հասարակութիւնը։
Հարցը հետեւեալն է. «Ուիքիփետիայի վրայ Ազրպէյճան-Հայաստան պատերազմը կը շարունակուի» խորագրեալ գրութիւնը կը բողոքէ, որ «Հայաստան», «Արցախ», «Ղարաբաղ», «Արցախեան հակամարտութիւն» բառերը, եթէ «Ուիքիփետիա»ի որոնման բաժինին մէջ դրուին, որոնողին կը տրամադրուին «սխալ» տեղեկութիւններ։ Պարզ է, որ խօսքը ինչի մասին է։ Միտք բանին՝ Հայաստանի Հանրապետութեան սահմաններէն նշուած է Արցախը, որ պատմական Հայաստանի մաս կազմած է։

«Ուիքիփետիա»ի այցելուները գիտեն, որ բաց հանրագիտարանի ելեկտրոնային այս տարբերակը կ’ընդունի նաեւ այցելու-ընթերցողին կողմէ տրամադրուող տուեալներ, տեղեկութիւններ՝ տուեալ նիւթին վերաբերեալ։ «Թուտէյ ազ»ը հեծանիւ կը հնարէ եւ զօրակոչի կ’ենթարկէ ազրպէյճանցի հասարակութիւնը, «ճիշդ» տեղեկութիւններ փոխանցելու համար բաց հանրագիտարանին եւ՝ «սրբագրելու» ցարդ իբրեւ տեղեկութիւն հրամցուածը։ Խորքին մէջ, կոչ կ’ուղղուի աշխուժ մասնակցութիւն բերելու իրականութիւններու խեղաթիւրման։

Մօտէն հետեւիլ պէտք է, թէ յառաջիկայ օրերուն, նոյն բառերու տեղադրումով կատարուած որոնումներուն արդիւնքը ի՞նչ պիտի ըլլայ։ Հետեւիլը բաւարար չէ անշուշտ. եթէ «Թուտէյ ազ»ը զօրակոչ յայտարարած է, հայկական կողմը հետեւելով չի կրնար բաւարարուիլ։ Հայ այցելու-ընթերցողը պէտք է մասնակցութիւն բերէ «Ուիքիփետիա»ի վրայ յայտարարուած տեղեկատուութիւն-ապատեղեկատուութիւն պատերազմին։ «Ուիքիփետիա»ն կամ ինքզինք յարգող որեւէ ելեկտրոնային բաց հանրագիտարան, ի վերջոյ պէտք է գիտակցի, որ այս բոլոր պատերազմներուն մէջ հաւաստիութեան որոշ մակարդակ պահելու խնդիր գոյութիւն ունի։ Եւ որքան աշխուժութիւն ցուցաբերէ ազրպէյճանական ելեկտրոնային գրոհը, տեղեկատուութիւնը պէտք չէ փոխուի ապատեղեկատուութեան։

Մենք, եթէ չենք կրնար որեւէ ձեւով ազդեցութիւն ունենալ այսպէս կոչուած «ճշմարտութեան պատմութիւն»ը կայքէջի յերիւրանքային արտադրողականութեան վրայ, ապա կրնանք դեր ունենալ «Ուիքիփետիա»ի հաւաստիութիւնը պահելու գործին մէջ։
Այս մէկը եւս ելեկտրոնային տարածքներու վրայ մղուող տեղեկատուական պատերազմի իւրօրինակ տարբերակ է։ Հերթական անգամ մենք չենք նախայարձակը։ Յանցաւոր կ’ըլլանք սակայն, եթէ ձեռնածալ մնանք մեզի դէմ սանձազերծուող գրոհին դիմաց։ Իսկ «Ուիքիփետիա»ի հեղինակները պէտք է ըմբռնեն, որ այս յարձակումը հաւասարապէս թէ՛ հայկական կողմին եւ թէ՛ իրենց դէմ ուղղուած է։

«Ա.»